590_4126363b74533ad62c25bf12e2dc057a.jpgΠοια είναι σήμερα η πραγματικότητα στην ελληνική αγορά εργασίας; Τι έχει συμβεί το τελευταίο διάστημα; Τι καταγραφούν οι αριθμοί μέσα στο 2016; Ποιες αλλαγές έχουν συντελεστεί στην ζωή εκατομμυρίων εργαζομένων της χώρας;

Έχουμε φτάσει πλέον σε μια κατάσταση, που σαν αποχαυνωμένοι δεν αντιδρούμε και τα δεχόμαστε όλα χωρίς να κάνουμε τίποτα. Κάποια στιγμή θα πρέπει να ξυπνήσουμε από αυτόν τον λήθαργο, πριν να είναι πολύ αργά.

Τα στοιχεία συγκλονίζουν! Φανερώνουν την άγρια εκμετάλλευση της εργατικής τάξης στην Ελλάδα. Αποτυπώνουν τους πραγματικούς στόχους της επιβολής των μνημονίων στη χώρα: Τη βίαιη υποτίμηση της τιμής της εργατικής δύναμης και το ξερίζωμα κάθε εργασιακού δικαιώματος.

Το 2016 άφησε πίσω του ένα δύσκολο εργασιακό τοπίο

Τα επίσημα στοιχεία, όπως τα παρουσίασε πρόσφατα η ΓΣΕΕ ενώπιον της «Ευρωπαϊκής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης», είναι συγκλονιστικά. Συγκεκριμένα στην Ελλάδα του 2016:

— Από τις 200 κλαδικές συμβάσεις που υπήρχαν πριν από το 2010, σήμερα διατηρούνται μόλις 16!

— Συνολικά 343.760 εργαζόμενοι λαμβάνουν μηνιαίους μισθούς από 100 έως και 400 ευρώ μεικτά.

— 500.000 ιδιωτικοί υπάλληλοι με σχέσεις μερικής απασχόλησης έχουν καθαρές μηνιαίες αποδοχές κάτω και από το επίδομα ανεργίας των 360 ευρώ.

— 126.956 εργαζόμενοι αμείβονται με μεικτό μηνιαίο μισθό έως 100 ευρώ.

— Ο ονομαστικός ακαθάριστος ελάχιστος μισθός μειώθηκε το 2016 σε σχέση με το 2008, από 751 σε 586 ευρώ, σε ποσοστό της τάξης του 22%.

— Η ανασφάλιστη εργασία ανέρχεται στα συγκλονιστικά επίπεδα του 30%. Με τα ανεπίσημα στοιχεία να κάνουν λόγο ακόμα και για 40%.

— Πάνω από 1 εκατομμύριο εργαζόμενοι παραμένουν απλήρωτοι για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

— Πάνω από μια στις δύο νέες προσλήψεις αφορά μερική ή εκ περιτροπής απασχόληση, ενώ τον Σεπτέμβριο του 2016 η αντιστοιχία έφτασε στο 60%, αφού 6 στις 10 προσλήψεις αφορούσαν αποκλειστικά ευέλικτες μορφές απασχόλησης.

— Μόλις το 14% των ανέργων – που αγγίζουν το ένα εκατομμύριο – λαμβάνουν επίδομα ανεργίας, ενώ η ανεργία παραμένει σε υψηλά επίπεδα σταθερά πάνω από 22%.

Ξεκινά η μάχη του 2017

Ξεκίνησε η αντίστροφη μέτρηση για τις αλλαγές στην ισχύουσα νομοθεσία στη χώρα για τις εργασιακές σχέσεις.

1. Ομαδικές απολύσεις: Οι δανειστές ζητούν την πλήρη απελευθέρωση τους. Σήμερα ομαδικές απολύσεις γίνονται από επιχειρήσεις που απασχολούν πάνω από 20 εργαζόμενους. 

2. Ανταπεργία: Το κουαρτέτο ζητά να δοθεί η δυνατότητα στον εργοδότη να μην αποδεχθεί και να μη πληρώσει εργαζόμενους μετά την κήρυξη και ολοκλήρωση απεργίας (lock out), όπως ισχύει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

3. Την καθιέρωση κατώτατου μισθού χωρίς τριετίες και κανένα επίδομα: Υπενθυμίζεται ότι ήδη από τον Φεβρουάριο του 2012 ο κατώτατος μισθός της ΕΓΣΣΕ διαμορφώθηκε στα 586 ευρώ μικτά και ειδικά για τους εργαζόμενους ηλικίας κάτω των 25 ετών στα 511 ευρώ (μικτές αποδοχές) από 751 ευρώ και οι τριετίες διατηρούνται «παγωμένες». Συνεχίζουν όμως να χορηγούνται, σε όσους τις δικαιούνται, κάτι που δανειστές ζητούν να αλλάξει.

4. 13ος και 14ος μισθός: Το υπουργείο Εργασίας υποστηρίζει ότι ουδέποτε έχει τεθεί ζήτημα κατάργησης τους για να μειωθεί το μισθολογικό κόστος των επιχειρήσεων. Ωστόσο, ενδέχεται να συζητηθεί ο επιμερισμός τους στους υπόλοιπους 12 μήνες.

5. Αλλαγή του τρόπου λήψης απόφασης και προειδοποίησης για την πραγματοποίηση απεργίας: Θεωρείται πολύ μικρό το χρονικό διάστημα που ισχύει (24 ώρες στον ιδιωτικό τομέα και 4 ημέρες στον ευρύτερο δημόσιο), αλλά και για το αν αυτοί που λαμβάνουν την απόφαση καλύπτουν το 51% των εργαζομένων του κλάδου.

6. Αλλαγή συνδικαλιστικού νόμου: Στο μικροσκόπιο θα μπουν η χρηματοδότηση και ο τρόπος εκλογής των συνδικαλιστικών οργανώσεων, οι ημέρες άδειας των συνδικαλιστών αλλά και η αδικαιολόγητη απουσία τους από την εργασία και η άρση της απαγόρευσης απόλυσης τους.

7. Συλλογικές διαπραγματεύσεις: Οι θεσμοί επιμένουν στην υπερίσχυση των επιχειρησιακών συμβάσεων έναντι των κλαδικών και άμεσα να καταργηθούν οι προσαυξήσεις όπου προβλέπονται σε όλες τις κλαδικές συμβάσεις. Στο συγκεκριμένο θέμα το υπουργείο εργασίας, φαίνεται διατεθειμένο να υποχωρήσει και να προτείνει μια ενδιάμεση λύση, η οποία όμως ουσιαστικά θα οδηγήσει στην κατάργηση των κλαδικών συμβάσεων.

8. Ευέλικτες μορφές απασχόλησης: Στον αντίποδα οι δανειστές ζητούν την ενίσχυση των ευέλικτων μορφών εργασίας και την εισαγωγή νέων. Συγκεκριμένα στο παρελθόν έχουν προτείνει την υιοθέτηση της “μικροεργασίας” στην οποία προβλέπονται πολύ χαμηλές αμοιβές χωρίς ασφαλιστική κάλυψη.

9. Μείωση του κόστους εργασίας: Οι δανειστές ζητούν την μείωση του κόστους των υπερωριών, της απασχόλησης το σαββατοκύριακο, αλλά και ελαστικοποίηση του πλαισίου διευθέτησης του χρόνου εργασίας (αυξομείωση ωραρίου), με ενίσχυση του διευθυντικού δικαιώματος.

Στην επιμονή των θεσμών για μείωση του κατώτατου μισθού, η κυβέρνηση θα αντιπροτείνει να δοθεί η δυνατότητα στη ΓΣΕΕ και στους κοινωνικούς εταίρους να καθορίζουν τον κατώτατο μισθό, μέσα από διαπραγματεύσεις και το κράτος να μην έχει την ευθύνη του καθορισμού του με νόμο.

Όμως οι δανειστές επιμένουν ότι ο καθορισμός του κατώτατου μισθού πρέπει να παραμείνει στη δικαιοδοσία του κράτους και μάλιστα με σημαντικές μειώσεις. Επιπλέον απαιτούν να καταργηθούν οι προσαυξήσεις λόγω εμπειρίας (ωριμάνσεις- τριετίες). Οι δανειστές επιθυμούν να επικρατήσει ευελιξία στους μισθούς των επιχειρήσεων (wage flexibility). Οι επιχειρήσεις δηλαδή να καθορίζουν τους μισθούς βάσει των οικονομικών αντοχών και των αναγκών τους. Αν επικρατήσουν οι δανειστές, η επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων θα πάει περίπατο.

Σε κάθε περίπτωση το 2017 τείνει να μετατρεπεί σε μια χρονιά που σε πολύ μεγάλο βαθμό θα καθορίσει το μέλλον και τις συνθήκες εργασίας στη χώρα, αφού τμήμα των ανατροπών που ζητούν οι δανειστές αναμένεται να νομοθετηθεί προκειμένου να κλείσει η 2η αξιολόγηση.