Αντισυνταγματικές οι περικοπές σε επικουρικές συντάξεις και ο τρόπος υπολογισμού εισφορών για αυτοαπασχολούμενους και ελεύθερους επαγγελματίες κατά την κρίση του ΣτΕ που όμως δεν ισχύει αναδρομικά και καθορίζει το σύνολο της δημοσιονομικής δαπάνης έτσι ώστε να μην τινάζει το σύστημα στον αέρα.

Παράλληλα το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο έκρινε συνταγματική τη διάταξη που ορίζει ως βάση για τον επανυπολογισμό των συντάξεων την 31η Δεκεμβρίου του 2014. Ωστόσο, η Ολομέλεια έκρινε αντισυνταγματικές άλλες βασικές διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου ( 4387 του 2016) γα το ασφαλιστικό, όπως είναι ο τρόπος υπολογισμού των εισφορών για τους αυτοαπασχολούμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες σε σύγκριση με τους μισθωτούς.

Σημειώνεται ότι οι εν λόγω αποφάσεις καταργούν την αναδρομικότητα, ενώ η Ολομέλεια αποφαίνεται ότι το κράτος εγγυάται τη χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος σε περίπτωση προβλήματος και ανάγκης.

  • Για τον ΕΦΚΑ

Το ΣτΕ έκρινε κατά πλειοψηφία συνταγματικό τον ενιαίο ασφαλιστικό φορέα και την υπαγωγή σε αυτόν του συνόλου των ασφαλισμένων, εργαζομένων και συνταξιούχων.

Σύμφωνα με την επίμαχη απόφαση, η δημιουργία ενός ενιαίου φορέα για όλους είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα, την αρχή της ισότητας και της αναλογικότητας με το σκεπτικό ότι αντιμετωπίζουν τους ίδιους ασφαλιστικούς κινδύνους (γήρας, ασθένειες, θάνατος).

Το δικαστήριο απέρριψε τις προσφυγές των δημοσίων υπαλλήλων που είχαν ζητήσει να μείνουν εκτός ΕΦΚΑ λόγω της ειδικής σχέσης που έχουν με το κράτος.

  • Για επανυπολογισμό συντάξεων

Το Δικαστήριο έκρινε συνταγματική ( με  οριακή πλειοψηφία 13 έναντι 12 ψήφων ) τη διάταξη που ορίζει ως βάση για τον επανυπολογισμό των συντάξεων την 31η Δεκεμβρίου του 2014.

Σύμφωνα  με το σκεπτικό της απόφασης,  στον σχετικό νόμο υπάγονται όλοι και οι παλιοί και οι μελλοντικοί,ανεξάρτητα από το πότε ξεκίνησαν να εργάζονται. Δηλαδή δεν υπάρχουν πλέον ασφαλισμένοι πολλών ταχυτήτων.

Σύμφωνα με τη λογική που οδήγησε σε αυτή την απόφαση ι όλοι πρέπει να επωμιστούν το βάρος για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος, στο πλαίσιο της αλληλεγγύης των γενεών.

H ισχυρή μειοψηφία εν προκειμένω είχε την άποψη ότι η διάταξη αυτή αποσκοπεί στην επίτευξη δημοσιονομικών στόχων.

  • Για κύριες και επικουρικές συντάξεις

Συνταγματικές κατά πλειοψηφία κρίθηκαν και οι  διατάξεις του εν λόγω νόμου σχετικά με  τις κύριες συντάξεις διότι είχε γινει  αναλογιστική  μελέτη  από την αρμόδια Αρχή της οποίας τη σοβαρότητα πιστοποιούσε το Διεθνές Γραφείο Εργασίας.

Αντιθέτως  διατάξεις που αφορούσαν τις επικουρικές συντάξεις κρίθηκαν αντισυνταγματικές καθώς δεν είχαν προηγηθεί αναλογιστικές μελέτες.

Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι  ακυρώνονται οι αποφάσεις για τις παλιές  επικουρικές αλλά και για όσες εκδοθούν στο μέλλον.

  • Για τον υπολογισμό επικουρικών συντάξεων

Το ΣτΕ  έκρινε κατά πλειοψηφία αντισυνταγματική την περικοπή επικουρικών συντάξεων πανω από 1.300 ευρώ με το σκεπτικό ότι αντίκειται στις αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας.

Tα 1.300 υπολογίζονται ως μικτά. Δηλαδή κύρια σύνταξη, επικουρική, εισφορά αλληλεγγύης, προ φόρων και λοιπά.

  • Για την αναπλήρωση συντάξεων

Τέλος, το ΣτΕ έκρινε κατά πλειοψηφία  αντισυνταγματικό το ποσοστό αναπλήρωσης των συντάξεων κυρίως για τις μεγάλες συντάξεις και τους συνταξιούχους που έχουν πολλά χρόνια εργαστεί, ειδικότερα το ανώτατο πλαφόν αναπλήρωσης 46,8% για 42 χρόνια εργασίας.

Υπενθυμίζεται ότι είχε προηγηθεί απόφαση του ΣτΕ που αναγνώριζε αναδρομικά δέκα μηνών από την ισχύ του νόμου Κατρούγκαλου συνολικού δημοσιονομικού κόστους περίπου 4 δισ. ευρώ για την εφαρμογή της οποίας μέχρι στιγμή ανέμενε τις επόμενες απόφασης.